Centrummaten
Steekproefgemiddelde
Gemiddelde, gegroepeerde uitkomsten
Gemiddelde, geclassificeerde uitkomsten
Gewogen gemiddelde
Het gemiddelde (μ) van een serie uitkomsten is de som van alle uitkomsten (Σx) gedeeld door het aantal uitkomsten (n).
De som van de deviaties, dat zijn de afwijkingen van de uitkomsten van het gemiddelde (x -μ), is per definitie nul. Daarom is het gemiddelde op te vatten als het zwaartepunt van de uitkomstenbalk. De som van de positieve deviaties is precies even groot als de som van de negatieve deviaties.
Voorbeeld. Het gemiddelde van de leeftijden 10, 10, 11, 14 en 15 jaar is precies 12 jaar. De deviaties -2, -2, -1, +2 en +3 zijn samen precies gelijk aan nul.
Het gemiddelde is de belangrijkste en meest gebruikte centrummaat. Van alle centrummaten is het gemiddelde het gevoeligst voor uitbijters, omdat bij de berekening van het gemiddelde alle uitkomsten meetellen en niet alleen de middelste waarde (mediaan) of de meest vóórkomende waarden (modus).
Het gemiddelde is bedoeld voor variabelen die gemeten zijn op minimaal
Bij een sterk scheve verdeling geniet de mediaan de voorkeur. Bij een rechtsscheve verdeling kun je ook voor het geometrisch gemiddelde kiezen.