Controle
Het onderzoek kan in veel gevallen zo worden opgezet, dat bij voorbaat voor alle of sommige factoren wordt gecontroleerd.
Voorbeeld. Bij een onderzoek naar de werkzaamheid van twee geneesmiddelen worden twee groepen proefpersonen gevormd. De eerste groep krijgt het ene geneesmiddel, de tweede groep het andere. Als de proefpersonen geheel willekeurig over de beide groepen zijn verdeeld (en de groepen zijn niet te klein van omvang), dan zijn de gemiddelde effecten van de geneesmiddelen vanzelf gecontroleerd voor de invloed van allerlei bekende en onbekende factoren, waarin de proefpersonen verschillen.
Dit type onderzoeksopzet wordt gerandomiseerd vergelijkend onderzoek genoemd.